Στο τελευταίο Meetup Larissas, της Ελληνικής Κοινότητας του WordPress, τέθηκε για μια ακόμη φορά το θέμα τι είναι το WordPress.org και τι WordPress.com και σε ποιον ανήκει. Το συγκεκριμένο ερώτημα πάντα προβληματίζει και είναι εύλογο ερώτημα για τον κάθε νεοεισερχόμενο στο WordPress.

Ξεκινώντας πρέπει να αναφέρω ότι υπάρχει πάντα ο προβληματισμός στους νέους χρήστες του WordPress, σε ποιον ανήκει το WordPress;

Είναι αφύσικο κάτι σαν το WordPress, να είναι 100% δωρεάν. Αν ανήκετε στην κατηγορία όσων αναρωτιούνται σε ποιον ανήκει το WordPress και πως βγάζει χρήματα, τότε σωστά επιλέξατε να διαβάσετε το σωστό άρθρο.

Στην συνέχεια θα απαντήσουμε στις κοινές αυτές ερωτήσεις και την επίδραση έχουν τα δικαιώματα του WordPress στον ιστότοπο σας.

Κατανοώντας την διαφορά ανάμεσα στο WordPress.com και WordPress.org

Πριν απαντήσουμε στην ερώτηση ποιος είναι ο ιδιοκτήτης του WordPress, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε για ποιο WordPress μιλάμε.

Η Νο1 αιτία που μπερδεύει είναι ότι το WordPress.com και WordPress.org είναι εντελώς διαφορετικά προϊόντα με διαφορετικούς ιδιοκτήτες.

Το WordPress.org είναι το δημοφιλές Σύστημα Διαχείρισης Περιεχομένου (CMS) που ακούμε παντού ως WordPress. Αυτό είναι το πραγματικό WordPress και είναι 100% δωρεάν. Πολλές φορές το αναφέρουμε ως αυτό-φιλοξενούμενο (self-hosted) WordPress. Δηλαδή θα πρέπει ο κάτοχος του να διαθέτει την φιλοξενία, το domain και να κάνει την εγκατάσταση από την αρχή.

Είναι αυτό που χρησιμοποιούμε για να κάνουμε έναν οποιοδήποτε τύπο ιστότοπου (ιστολόγιο, eshop κ.λπ.) , επιλέγοντας θέμα (theme), πρόσθετα (plugins) και φυσικά το περιεχόμενο είναι ότι βάλει ο κάτοχός του.

WordPress.com, είναι υπηρεσία φιλοξενίας που προσφέρει έτοιμο εγκατεστημένο WordPress με περιορισμούς. Είναι πολύ πιο εύκολο για κάποιο νέο χρήστη του WordPress, για να δημιουργήσει το ιστολόγιο του ή ένα απλό σχετικά ιστότοπο. Η συγκεκριμένη υπηρεσία WordPress, δεν προσφέρει την δυνατότητα να προσθέσετε τα πρόσθετα που θέλετε ή να εγκαταστήσετε θέματα από το αποθετήριο (repository) ή αλλού.

Η αρχική υπηρεσία είναι εντελώς δωρεάν, ενώ στην συνέχεια αν επιθυμεί κάποιος μπορεί να αποκτήσει επιπλέον δυνατότητες με κόστος.

Ποιος είναι ο ιδιοκτήτης του WordPress.org και δημοφιλούς WordPress

To WordPress είναι ανοιχτού κώδικα λογισμικό. Αυτό σημαίνει ο οποιοσδήποτε μπορεί να δει τον κώδικά του και συνεισφέρει για να το κάνει καλύτερο. Είναι οι συνεισφορές από χιλιάδες ανεξάρτητους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που δημιούργησαν το WordPress που είναι σήμερα.

Η άδεια χρήσης του WordPress είναι η GPL, και είναι σημαντικό να καταλάβουμε τα πλεονεκτήματα της άδειας GPL γιατί θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερη την ιδιοκτησία του.

Συνοψίζοντας την άδεια GPL, σε τρία πλεονεκτήματα:

  • Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το WordPress με οποιοδήποτε τρόπο χωρίς περιορισμούς.
  • Μπορείτε να το προσαρμόζετε, να προσθέσετε ή αφαιρέσετε οτιδήποτε όπως εσείς το επιθυμείτε.
  • Μπορείτε να το ξαναπακετάρετε, να αλλάξετε το όνομα, να το πουλήσετε και διανέμετε χωρίς περιορισμούς εκτός ότι θα πρέπει να είναι πάλι κάτω από άδεια χρήστης GPL.

Το τελευταίο σίγουρα προκαλεί πολλά ερωτηματικά. Ναι, μπορείτε να πάρετε το WordPress να αλλάξετε το λογότυπο και το όνομα, και στην συνέχεια να το πουλήσετε και είναι 100% νόμιμο.

Με άλλα λόγια ο βασικός κώδικας του WordPress ανήκει στην κοινότητα του (δηλαδή σε όλους). Οι χιλιάδες που συνεισέφεραν στο μη κερδοσκοπικό project το έκαναν χωρίς καμιά απαίτηση από τους ίδιους.

Ανακεφαλαιώνοντας: Οποιοδήποτε ιστότοπο δημιουργείτε με δική σας φιλοξενία και λογισμικό WordPress σας ανήκει. Το περιεχόμενο που ανεβάζετε στους ιστότοπους σας ανήκει πάλι σε εσάς 100% (Εκτός αν ήδη το περιεχόμενο δεν σας ανήκει, δηλαδή δεν μπορείτε να ανεβάσετε ένα τραγούδι από Rolling Stones, και να σας ανήκει γιατί είναι στο ιστότοπο σας).

Το σήμα κατατεθέν του WordPress και το domain wordpress.org ανήκει στο μη κερδοσκοπικό ίδρυμα WordPress Foundation, και σκοπός αυτού είναι να εξασφαλίζει ότι το WordPress είναι δωρεάν διαθέσιμο, συντηρείται και αναπτύσσεται.

 Σε ποιον ανήκει το WordPress.com

To WordPress.com ανήκει στην εταιρία που ονομάζεται Automattic.

Για να γίνει πιο κατανοητό χρειάζεται να αναφέρουμε λίγη ιστορία για το ανοιχτό λογισμικό WordPress και να κατανοήσουμε την συνεισφορά της Automattic και τους λόγους για την ευνοϊκή στάση και την δυνατότητα της χρήσης της επωνυμίας  του WordPress και του domain WordPress.com

H Automattic ιδρύθηκε από τον συνδημιουργό του ανοιχτού λογισμικού WordPress, Matt Mulleneweg.

Ο εν λόγω ίδρυσε την Automattic, σχεδόν δύο χρόνια μετά το WordPress, με κύριο σκοπό να προσφέρει ευκολότερη φιλοξενία WordPress και να επιτρέψει ανθρώπους με λιγότερες γνώσεις τεχνολογίας να ξεκινήσουν ένα ιστολόγιο WordPress.

Μιας και το WordPress.com βασίζεται στο ανοιχτό λογισμό (open source) WordPress, η Automattic είχε μεγάλο ενδιαφέρον για την περαιτέρω ανάπτυξη του δωρεάν λογισμικού WordPress.

Επειδή αρχικά το δωρεάν ανοιχτό λογισμικό WordPress δεν έβγαζε χρήματα, o Matt Mullenweg καταχώρησε το σήμα κατατεθέν WordPress μέσω της Automattic.

Όσο η δημοτικότητα του WordPress αυξανόταν, η Automattic δώρισε την επωνυμία WordPress, στο ίδρυμα WordPress Foundation το 2010 ώστε να εξασφαλίσει την μακροπρόθεσμη υποστήριξη του μη κερδοσκοπικού λογισμικού.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι ο Matt Mullenweg είναι ο CEO της Automattic και επίσης ανήκει στο συμβούλιο του WordPress Foundation.

Τώρα που είδαμε λίγη ιστορία, ας προχωρήσουμε και να δουμε σε ποιον ανήκει το WordPress.com.

Όταν δημιουργείτε ένα ιστολόγιο με την χρήση του WordPress.com, θα πρέπει να ακολουθείτε τους όρους χρήσης του. Παρόλο που αναφέρετε ξεκάθαρα ότι σχεδιάστηκε ώστε να δίνει στον χρήστη όσο το δυνατό έλεγχο και ιδιοκτησία του περιεχομένου, μπορεί να σας κλείσουν το ιστολόγιο σε περίπτωση παραβίασης των όρων χρήσης.

Ενώ έχετε 100% πλήρη έλεγχο του ιστολογίου σας, δεν έχετε όμως τους περιορισμούς που αναφέρθηκαν προηγουμένως.

Ελπίζωντας ότι μέχρι στιγμής λύθηκαν οι απορίες για το ιδιοκτησιακό καθεστός του WordPress, ας προχωρήσουμε να δούμε πως βγάζει χρήματα.

Το Εμπορικό μοντέλο της Automattic vs του WordPress

Το εμπορικό μοντέλο που ακολουθεί η Automattic είναι να πουλάει σχετικές υπηρεσίες με το WordPress όπως φιλοξενία, αντίγραφα ασφαλείας (backup), και άλλες ώστε ο χρήστης του WordPress να απασχολείτε με αυτά παρά μόνο με το περιεχόμενο.

Εν συντομία, η Automattic βγάζει χρήματα από το WordPress.com πουλώντας διαφημίσεις στους δωρεάν ιστότοπους. Αν επιλέξουμε να πληρώσουμε για τα πακέτα φιλοξενίας του, τότε παίρνουμε και επιπλέον δυνατότητες όπως δικό μας domain, παραπάνω χώρο φιλοξενίας, εμπορικά θέματα (Themes) και να μην εμφανίζονται διαφημίσεις.

Αναφέροντας τα παραπάνω γίνεται κατανοητό πως οι δημιουργοί του WordPress βγάζουν χρήματα, παρόλο που συνεισφέρουν σε μη κερδοσκοπικό λογισμικό.

Εν τάχει το WordPress.com πουλάει υπηρεσίες και όχι λογισμικό.

Άλλο ένα συχνό ερώτημα είναι γιατί οι προγραμματιστές δημιουργοί συνεισφέρουν στο WordPress παρόλο που δεν πληρώνονται;

Αν και σε πολλές φορές το κάνουν λόγω αλτρουισμού, αλλά μπορούμε να εστιάσουμε και τους δύο παρακάτω περιπτώσεις:

  • Πωλούν προϊόντα WordPress ή υπηρεσίες (προσαρμοσμένα πρόσθετα (plugins), θέματα (themes), υπηρεσίες διαδικτύου, συμβουλές κλπ).
  • Εργάζονται σε εταιρία η οποία πουλάει προϊόντα ή υπηρεσίες WordPress.

Με άλλα λόγια, βγάζουν χρήματα, αλλά δεν πληρώνονται από το ίδρυμα WordPress Foundation.

Όσον ανεβαίνει η δημοτικότητα του WordPress, αυξάνεται και το εμπορικό ενδιαφέρον γιατί πωλούνται προϊόντα και υπηρεσίες σχετικές με το WordPress.

Όσον αφορά πως συντηρείται οικονομικά το WordPress Foundation, η μοναδική πηγή εσόδων είναι μέσω δωρεών. Οι δωρεές μπορεί να είναι από ανεξάρτητους αλλά και εταιρίες που κερδίζουν μέσω του WordPress.

Όπως βλέπουμε ο χρήστης WordPress, δεν πληρώνει άμεσα στο WordPress, αλλά μπορεί να πληρώσει έμμεσα. Πως; Αν αγοράσετε ένα θέμα, πρόσθετο ή υπηρεσία φιλοξενίας τότε έμμεσα συνεισφέρετε στο WordPress, γιατί πολλές από αυτές τις εταιρίες μπαίνουν χορηγοί σε Meetups, WordCamps ή κάνουν δωρεές στο WordPress Foundation.

Τελειώνοντας και ελπίζοντας ότι έγινε λίγο πιο ξεκάθαρο τι είναι το WordPress.org και WordPress.com, θα σας δώσω λίγη ακόμη εργασία ανάγνωσης σχετικά με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω.